#ANAMAINEWS กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข แนะนำประชาชนในช่วงเทศกาลสงกรานต์ ซึ่งเป็นช่วงที่มีสภาพอากาศร้อนจัดส่งผลให้เชื้อแบคทีเรียในอาหารเจริญเติบโตได้อย่างรวดเร็ว ขอให้ประชาชนยึดหลักสุขาภิบาลอาหารอย่างเคร่งครัด โดยเน้นการเลือกซื้อวัตถุดิบจากแหล่งที่เชื่อถือได้ ปรุงสุกด้วยความร้อนสูง เพื่อป้องกันและลดความเสี่ยงโรคทางเดินอาหาร
แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ประเทศไทยจะมีอากาศร้อน ส่งผลให้เชื้อจุลินทรีย์ก่อโรคโดยเฉพาะเชื้อแบคทีเรีย Vibrio parahaemolyticus ที่พบมากในอาหารทะเล สามารถเจริญเติบโตและขยายตัวได้อย่างรวดเร็ว จากข้อมูลสถานการณ์โรคอาหารเป็นพิษในช่วงฤดูร้อน พบว่าในปี 2568 ระหว่างวันที่ 1 มกราคม – 14 มีนาคม 2568 มีผู้ป่วยสะสมกว่า 37,831 ราย มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่องตั้งแต่ปลายเดือนมกราคม ซึ่งเป็นช่วงที่อากาศร้อนจัด โดยในภาพรวมพบว่าจำนวนผู้ป่วยโรคอาหารเป็นพิษของประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง
“นอกจากความเสี่ยงจากเชื้อแบคทีเรียในอาหารทะเลแล้ว ยังต้องเฝ้าระวังกับเชื้อก่อโรคอาหารเป็นพิษที่พบได้บ่อยอีก 2 ชนิด ได้แก่ Salmonella และ Staphylococcus aureus ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของอาการท้องเสีย อาเจียน และภาวะเจ็บป่วยเฉียบพลัน เชื้อ Salmonella มักอาศัยอยู่ในลำไส้ของสัตว์และสามารถปนเปื้อนสู่อาหารได้ง่าย พบในเนื้อสัตว์ดิบหรือปรุงไม่สุก โดยเฉพาะเนื้อไก่ หมู ไข่ดิบ นมที่ไม่ผ่านการพาสเจอร์ไรส์ รวมถึงผักและผลไม้ที่ล้างไม่สะอาด หรือใช้น้ำที่ไม่สะอาดในการเตรียมอาหาร ขณะที่เชื้อ Staphylococcus aureus เป็นเชื้อที่พบได้ทั่วไปบนผิวหนัง มือ จมูก และเส้นผมของคน โดยสามารถปนเปื้อนสู่อาหารได้จากการสัมผัสของผู้ปรุงประกอบอาหารที่ไม่ถูกสุขลักษณะ เช่น การใช้มือเปล่าหยิบจับอาหาร การไอหรือจามใส่อาหาร หรือการปรุงอาหารโดยไม่สวมอุปกรณ์ป้องกัน หรืออาหารปรุงสุกที่ถูกวางทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้องเป็นเวลานาน เช่น อาหารกล่อง อาหารบุฟเฟต์ หรืออาหารแผงลอยที่ไม่ได้ปกปิดอย่างเหมาะสม” อธิบดีกรมอนามัย กล่าว
นายแพทย์นเรศฤทธิ์ ขัดธะสีมา รองอธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า กรมอนามัยจึงขอแนะนำให้หลีกเลี่ยงการบริโภคอาหารแบบดิบ หรือกึ่งสุกกึ่งดิบ และอาหารดอง เช่น ปูม้าดอง กุ้งแช่น้ำปลา เนื่องจากความร้อนที่ไม่ทั่วถึง ไม่สามารถทำลายเชื้อโรคและสารพิษที่สะสมอยู่ในเนื้อสัตว์น้ำได้ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดโรคอาหารเป็นพิษ
และอาการอุจจาระร่วงอย่างรุนแรงในช่วงหน้าร้อน จึงควรปรุงประกอบอาหารทะเลให้ปลอดภัยตามหลักสุขาภิบาล โดยให้ความสำคัญกับอุณหภูมิและระยะเวลาในการปรุง โดยต้องปรุงด้วยความร้อนให้สุกอย่างทั่วถึงที่อุณหภูมิตั้งแต่ 70 องศาเซลเซียสขึ้นไป และต้องทำให้เดือดนานอย่างน้อย 2 นาที เพื่อให้ความร้อนผ่านเข้าถึงส่วนที่หนาที่สุด หรือใจกลางของวัตถุดิบ สำหรับสัตว์ประเภทหอยต้องรอให้ฝาเปิดออกก่อน แล้วจึงต้มต่ออีกสักระยะเพื่อให้มั่นใจว่าสุกทั่วถึง
คุณภิญญาพัชญ์ จุลสุข ผู้อำนวยการสำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ กล่าวว่า สำหรับการเลือกซื้อวัตถุดิบอาหารทะเลควรเลือกซื้อจากแหล่งที่สะอาดและเชื่อถือได้ มีการแช่น้ำแข็งเพื่อรักษาอุณหภูมิตลอดเวลา ก่อนปรุงต้องล้างด้วยน้ำสะอาดหลายๆ รอบ และเมื่อปรุงเสร็จแล้วควรรับประทานทันที หากวางอาหารทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้องนานเกิน 2 ชั่วโมง ควรนำมาอุ่นให้เดือดพล่านอีกครั้งก่อนรับประทาน และต้องยึดหลัก “กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ” อย่างเคร่งครัด นอกจากนี้ ควรแยกอุปกรณ์ในการเตรียมอาหาร เช่น มีดและเขียง ระหว่างของสดและของสุกออกจากกัน เพื่อป้องกันการปนเปื้อนข้าม (Cross- contamination) ซึ่งเป็นจุดเสี่ยงที่มักถูกละเลย ทั้งนี้ หากพบว่ามีอาการปวดท้อง ท้องเสีย หรืออาเจียนรุนแรง ให้ดื่มน้ำผสมผงเกลือแร่ (ORS) เพื่อป้องกันภาวะช็อกจากการขาดน้ำและรีบไปพบแพทย์ทันที เพื่อให้ประชาชนชาวไทยมีความสุขและปลอดภัยจากโรคตลอดช่วงเทศกาลสงกรานต์นี้
***
กรมอนามัย / 12 เมษายน 2569