#ANAMAINEWS กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข แนะประชาชนในพื้นที่ประสบอุทกภัย หากส้วมภายในบ้านไม่สามารถใช้งานได้จากระดับน้ำท่วม หรือน้ำเอ่อจนไม่สามารถระบายได้ ให้ใช้ส้วมฉุกเฉินหรือส้วมเฉพาะกิจแทนการขับถ่ายลงในน้ำหรือพื้นที่สาธารณะ เพื่อลดการปนเปื้อนของสิ่งปฏิกูลในสิ่งแวดล้อม ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการแพร่กระจายของเชื้อโรค โดยสามารถประยุกต์ใช้วัสดุที่หาได้ง่ายในครัวเรือน ได้แก่*ส้วมเก้าอี้พลาสติก ส้วมถังพลาสติกหรือกระโถน และส้วมกล่องกระดาษ พร้อมสนับสนุนองค์ความรู้ อุปกรณ์ ถุงดำและปูนขาวและแนวทางการจัดการสุขาภิบาลในพื้นที่ประสบอุทกภัย
แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า ในช่วงน้ำท่วม ระบบส้วมและการจัดการสิ่งปฏิกูลในครัวเรือนอาจได้รับผลกระทบ ทำให้ส้วมไม่สามารถใช้งานได้ตามปกติ การจัดการสิ่งปฏิกูลอย่างถูกสุขลักษณะจึงมีความสำคัญ เพราะการขับถ่ายลงในน้ำหรือพื้นที่สาธารณะอาจทำให้สิ่งปฏิกูลแพร่กระจายและปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม ประชาชนจึงควรใช้ส้วมฉุกเฉินเป็นทางเลือกชั่วคราว และรวบรวมสิ่งปฏิกูลเพื่อนำไปกำจัดตามแนวทางที่หน่วยงานในพื้นที่กำหนด
นายแพทย์นเรศฤทธิ์ ขัดธะสีมา รองอธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า กรมอนามัยแนะนำส้วมฉุกเฉิน 3 รูปแบบ 1) ส้วมเก้าอี้พลาสติก เหมาะสำหรับผู้สูงอายุ ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมาก หรือผู้ที่มีปัญหาการนั่งยองหรือข้อเข่า โดยนำเก้าอี้พลาสติกที่แข็งแรงมาเจาะช่องบริเวณที่นั่งเป็นรูปวงรี ขนาดประมาณกว้าง 12–15 เซนติเมตร ยาว 25 เซนติเมตร จากนั้น นำถุงดำหรือถุงพลาสติกขนาดใหญ่มาสวมผ่านช่อง และคลุมปากถุงไว้บนเก้าอี้ เมื่อต้องการใช้งานให้นั่งบนเก้าอี้และขับถ่ายลงในถุงโดยตรง 2) ส้วมถังพลาสติกหรือกระโถน เลือกใช้ถังพลาสติกหรือกระโถนที่แข็งแรง มีฝาปิด และสามารถรองรับน้ำหนักผู้ใช้งานได้ เปิดฝาแล้วนำถุงดำหรือถุงพลาสติกขนาดใหญ่ใส่ลงไปในถัง จากนั้นคลี่ปากถุงครอบบริเวณปากถังให้แน่น ก่อนใช้งานควรตรวจสอบความแข็งแรงของถังและความเหมาะสมกับน้ำหนักผู้ใช้ เพื่อป้องกันการล้ม คว่ำ หรือถุงหลุดระหว่างใช้งาน 3) ส้วมกล่องกระดาษ หรือส้วมกระดาษ ใช้กล่องกระดาษที่มีฝาปิด ขนาดใหญ่แข็งแรงรับน้ำหนักตัวได้ นำฝามาเจาะช่องสำหรับนั่งประมาณ 12–15 เซนติเมตร x 25 เซนติเมตร แล้วจัดวางฝาและตัวกล่องให้ช่องตรงกัน ใช้เทปกาวยึดให้แน่น จากนั้น นำถุงดำหรือถุงพลาสติกขนาดใหญ่มารองด้านในและคลี่ปากถุงครอบบริเวณปากกล่อง เมื่อใช้งานให้ขับถ่ายลงในถุงโดยตรง
นางณีรนุช อาภาจรัส ผู้อำนวยการสำนักอนามัยสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า หลังใช้ส้วมฉุกเฉินต้องจัดการสิ่งปฏิกูลอย่างถูกวิธี ให้ใช้ปูนขาวหรือขี้เถ้าประมาณ 2 ช้อนโต๊ะ ใส่ลงในถุงบริเวณสิ่งปฏิกูล จากนั้น มัดปากถุงให้แน่น ป้องกันการรั่วไหลและการสัมผัสสิ่งปฏิกูล แล้วรวบรวมถุงไว้ในภาชนะหรือถังที่มีฝาปิดมิดชิดก่อนประสานหน่วยงานท้องถิ่นหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำไปกำจัดอย่างถูกวิธี เมื่อสถานการณ์คลี่คลาย ให้ขุดหลุมลึก 1-2 เมตร นำถุงอุจจาระใส่ลงไป โรยปูนขาว และทำการฝังกลบให้มิดชิด ไม่ควรขับถ่ายลงในน้ำท่วม แหล่งน้ำ หรือพื้นที่สาธารณะโดยตรง เนื่องจากสิ่งปฏิกูลอาจปนเปื้อนในน้ำและสิ่งแวดล้อมเพิ่มความเสี่ยงต่อการแพร่กระจายของเชื้อโรคและโรคติดเชื้อในชุมชน โดยเฉพาะในช่วงที่ระบบสุขาภิบาลได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม หลังใช้ส้วมและหลังสัมผัสสิ่งปฏิกูล ควรล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดทุกครั้ง
***
กรมอนามัย / 29 กันยายน 2569