คู่มือหลักสูตรนักจัดการสุขภาพครอบครัว Health Literate Family Coach

กรมอนามัย ได้ให้ความสำคัญกับการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy) และพัฒนา เครือข่ายทุกหน่วยในสังคมตลอดมา เพราะการเสริมสร้างทักษะสุขภาพประชาชน ไม่จำกัดเพียงภาคสุขภาพแต่ต้องเร่งสร้างทั่วทั้งสังคม เพื่อให้เกิดกระแสสังคมที่สนับสนุนกันอย่างมีพลัง จึงต้องบูรณาการเชื่อมโยงการยกระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพที่ทุกคนสามารถเข้าถึงเข้าใจข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาที่ถูกต้อง และนำไปสู่การตัดสินใจจัดการสุขภาพตนเอง ครอบครัว และชุมชน ให้เปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพไปในทิศทางที่ดีขึ้น

ปัจจุบันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังยังเป็นปัญหาสำคัญของคนไทย เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน ซึ่งเกิดจากการมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพที่ไม่เหมาะสม การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยครั้งที่ 7 ปี 2567– 2568 พบว่า คนวัยทำงาน อายุ 15 ปีขึ้นไปมีพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่พึงประสงค์ และเจ็บป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับการสำรวจฯ ในปี 2563 คนไทยมีภาวะอ้วนเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 45 โรคความดันโลหิตสูงเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 29.25 โรคเบาหวานเพิ่มขึ้นร้อยละ 10.9 และจากการเฝ้าระวังสถานการณ์ความรอบรู้ด้านสุขภาพของคนไทยอายุ 15 ปีขึ้นไปจากข้อมูลประชาชนที่เข้าร่วมกิจกรรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในชุมชนปี 2568 พบว่า คนไทยมีความรอบรู้ด้านสุขภาพเพียงพอร้อยละ 92.25 และทักษะความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีคะแนนน้อยที่สุด คือการเข้าใจข้อมูลด้านสุขภาพ รองลงมาคือ การเข้าถึงข้อมูลที่น่าเชื่อถือ

กรมอนามัยจึงเร่งยกระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพ ทั้งในส่วนขององค์กร ชุมชน และบุคคล โดยพัฒนาแกนนำร่วมสนับสนุนให้เกิดการการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในครอบครัว เพื่อจัดการลดกลุ่มเสี่ยงโรค NCDs ซึ่งถือเป็นยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปีด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ ประเด็นเสริมสร้างให้คนไทยมีสุขภาวะที่ดี โดยมุ่งเป้าหมายเพิ่มความรอบรู้ด้านสุขภาพ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ คู่มือฉบับนี้จึงมีความสำคัญ และเป็นประโยชน์ต่อบุคลากรด้านสุขภาพหรือผู้ที่สนใจที่จะนำความรู้ไปเสริมสร้างศักยภาพในการออกแบบและจัดบริการด้านสุขภาพ ด้วยศาสตร์ของการโค้ชและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ร่วมกับทักษะการสื่อสารที่เป็นมิตรต่อสุขภาพต่อไป